Yılbaşından itibaren, ABD ve AB ülkelerinde hükümetlerin, otomotiv sektörlerini küresel krizden korumak amacıyla tedbir paketlerini hayata geçirmesine rağmen, Türkiye'de bu konuda bir gelişmenin olmaması Türk otomotiv birliklerini rahatsız ediyor.
İlk olarak, Otomotiv Sanayi Derneği (OSD); dünya ülkelerinde alınan önlemlere benzer tedbirlerin yurt içi pazarını canlandırmak amacıyla Türkiye'de de bir an önce uygulanmaya başlamasının gerektiğini açıkladı. Krizin Türk otomotiv sanayisi üzerindeki etkisinin asgari düzeye indirilmesi açısından bu tedbirlerin çok önem taşıdığını belirten yetkililer, yurt dışında bu konuda yapılan çalışmalar konusunda da çeşitli bilgiler verdiler.
Otomotiv Distribütörleri Derneği (ODD) de bu konuyla ilgili 20 Ocak 2009'da bir açıklama gerçekleştirdi. ODD yetkilileri yaptığı açıklamada; otomotiv sektöründe, ihracattaki gerilemeyle birlikte iç pazarda da en kritik dönemini yaşadığını belirterek, sektör kuruluşlarının yürüttüğü ortak çalışma sonucu hükümete sunulmuş olan görüş ve önerilerin ilgili kamu kuruluşlarınca incelenmesi uzadıkça, pazardaki durgunluğun aşılamayacağını kaydetti. Yapılan açıklamada: “Otomotiv pazarının acilen şok etkisi yapacak nitelikte desteğe ihtiyacı var. İç pazarda satışların gerilemesi kamu maliyesinin de önemli ölçüde vergi kayıplarına uğramasına yol açıyor. Ekim 2008'den itibaren sektör derneklerinin hazırladığı raporların ve sunumların değerlendirilerek sonuçlandırılması gecikiyor. Bu durumda, uğrayacağımız zararların katlanarak büyüyebileceği konusunda ciddi kaygılar duyuyoruz. AB ülkelerinde uygulamaya konulan destekler sektörün ne denli önemsendiğini vurguluyor” şeklinde ifade kullanıldı.
Dünyadan tedbir paketleri uygulama örnekleri
ABD'de hükümet tarafından, finansal olarak zor durumda bulunan otomotiv firmalarının yeniden yapılandırılması ve otomotiv firmalarına finansal destek sağlamak amacıyla hazırlanan toplam 13,4 milyar $’lık kredi paketi, Aralık 2008'de Amerikan Hükümeti tarafından kabul edildi. Amerika’nın doğrudan ve dolaylı istihdamının onda birini sağlayan otomotiv firmalarının bu kredi ile desteklenmesi, Amerikan ekonomisinin geleceği ve özellikle sosyal boyutu açısından çok önemli bir konu olarak değerlendiriliyor.
AB’de küresel krizin otomotiv sanayi üzerindeki olumsuz etkilerini azaltmak ve daralan pazarı canlandırmak amacıyla, Avrupa Komisyonu tarafından hazırlanan ve ACEA tarafından desteklenen öneri Aralık 2008'de onaylandı. Öneri 4 yıl süreli 16 milyar Euro’luk düşük faizli fon paketini içeriyor.
AB Komisyonu’nun, belirli yaşın üzerindeki araçların hurda teşviki yoluyla pazardan çekilmesine yönelik hazırladığı önerinin, bazı üye ülkelerde devreye alınmaya başladığı da görülüyor. ACEA'dan alınan bilgilere göre, AB üyesi ülkelerde uygulanan bu önlemler, temelde benzer özelliklere sahip olmasıyla birlikte, ülke uygulamaları arasında farklılıklar bulunuyor.
FRANSA
Firmaların ar-ge faaliyetlerini destekleyici, 400 milyon Euro’luk finansal destek paketi 4 yıl süreyle uygulamada olacak,
Otomotiv sanayi firmalarının yeniden yapılandırılması amacına yönelik olarak toplam 300 milyon Euro değerinde, yatırım fonu kullanılacak. Bu fonun, özellikle stratejik önemi bulunan ve orta vadede pazar lideri olabilecek potansiyele sahip tedarikçi firmaların yatırımlarının desteklenmesinde kullanılması amaçlanıyor,
Otomotiv finans kuruluşlarına yönelik olarak, yüzde 8 faizli, toplam 1 milyar Euro değerinde finansal destek paketi,
10 yaşından büyük otomobillerin, en az 160g/km CO2 emisyon değerine sahip yeni araçlar ile değiştirilmesi kaydıyla, araç başına 1.000 Euro değerinde hurda indiriminin sağlanıyor. Aynı hurda indirimi, yeni aracın emisyon değerine bakılmaksızın, 10 yaşından büyük hafif ticari araçlara da uygulanıyor. 2008 yılı Aralık ayında başlayan ve 2009 yılı Aralık ayına kadar geçerli olan bu hurda teşvikinin, Fransa Hükümetine toplam maliyetinin 220 milyon Euro değerinde olacağı tahmin ediliyor.
ALMANYA
2009 yılı Temmuz ayından önce satın alınan yeni otomobillere, yıllık motorlu araç vergisi muafiyetinin tanınması. Bu muafiyet, Euro 4 motorlu araçlarda 1 yıl, Euro 5/6 araçlarda ise 2 yıl olarak belirlendi.
2009 yılı sonuna kadar geçerli olacak, 9 yaşından büyük otomobillerin, en az Euro 4 motora sahip yeni bir araçla veya en fazla 1 yaşındaki araç ile değiştirilmesi kaydıyla, araç başına 2.500 Euro değerinde hurda indiriminin sağlanması.
Alternatif “Güç Aktarım Mekanizması” ile ilgili araştırmalar için toplam 500 milyon Euro değerinde bir fon ayrıldı.
Yıllık motorlu araç vergileri, 2009 yılı Haziran ayından geçerli olmak üzere, CO2 emisyon değerine göre belirlenecek ve 120g/km CO2 emisyon değerinin altındaki araçlar yıllık vergiden muaf tutulacak.
İSPANYA
Otomotiv ana ve yan sanayi firmalarının üretim ile ilgili yatırımlarında kullandırılmak üzere, toplam 800 milyon Euro’luk destek fonu belirlendi. Bu fonun 680 milyon Euro’luk bölümü, otomotiv ana ve yan sanayi firmalarının üretim ile ilgili yatırımlarında, kalan bölümü ise ar-ge yatırımlarını desteklemek amacıyla kullandırılacak.
10 yaşından büyük ve/veya 250.000 km'nin üstündeki hafif araçların, otomobil için en az 140 g/km, hafif ticari araç için 160 g/km emisyon değerine sahip olan ve satış fiyatı maksimum 30.000 Euro değerindeki yeni araçla değiştirilmesi kaydıyla, 10.000 Euro’luk kısmının faizsiz olarak kullandırılacağı, 5 yıl süreli bir fon sağlanıyor. 2009 yılı Temmuz ayına kadar devam edecek olan bu uygulama, maksimum 5 yaşındaki aracın, en az 15 yaşındaki araç ile değiştirilmesi durumunda da geçerli olacak.
PORTEKİZ
2009 yılı süresince, fabrikaların üretim yapmadığı zamanlarda, çalışanların eğitiminin sağlanması amacıyla, 70 milyon Euro değerinde bir fon paketi belirlendi.Bu süre zarfında, çalışanların maaşlarının yüzde 80’i hükümet tarafından karşılanacak.
Tedarikçi firmaların kullanımına yönelik 200 milyon Euro’luk bir fon ayrıldı.
Minimum 10 yaşındaki araç için 1.000 Euro ve minimum 15 yaşındaki araç için 1.250 Euro olarak uygulanan mevcut hurda teşviki programının süresinin uzatılması planlanıyor.
ROMANYA
2009 yılında yeni otomobil alımlarında, 1 yıl süreli çevre vergisi muafiyeti getirildi. 2009 yılı Ocak ayından geçerli olacak, araç başına 800 Euro’luk hurda indirimi uygulaması başladı.
İSVEÇ
Otomotiv sektörünün desteklenmesine yönelik olarak kullandırılmak üzere, 28 bin SEK değerinde bir fon belirlendi. Bu fonun, çevreye uyumlu teknolojilere yönelik ar-ge firmaları yatırımlarının desteklenmesinde kullanılması hedefleniyor.
5 bin SEK değerinde, finansal krizdeki firmaların kurtarılması için ayrıca belirlenmiş bir fon bulunuyor.
Ayrıca, temiz teknolojilerin geliştirilmesi amacıyla kurulacak araştırma firmaları için 3 bin SEK değerinde bir fon belirlendi.
İNGİLTERE
KDV oranı, yüzde 17,5’dan yüzde 15’e düşürüldü.
